TEKKALE KİLİSESİ (DÖRT KİLİSE)

  • Türü: Dini Yapı
  • İli: Artvin
  • İlçesi: Yusufeli

Genel Tanım

Kilise, şapel ve iki adet ek yapıdan oluşan kompleks, dört farklı yapıdan oluştuğu için “Dört Kilise” adıyla da anılmaktadır. Kompleksin ana yapısı olan kilise, yığma sistemiyle inşa edilmiş ve yapıda malzeme olarak kesme taş kullanılmıştır. Bazilikal planlı kilisenin Aziz Nino adına yaptırıldığı düşünülmektedir. Kilise, doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlıdır. Giriş, kuzey ve güney yönünden sağlanmaktadır. Kilise, 28,40 x 18,65 m ölçülerinde üç nefli bazilikal planlıdır. Yapı dışta iki yönde kırma çatı ile örtülüdür. Ortada apsis yer almaktadır. Yanlarda ise pastoforion odaları yer alır. Kilisenin ibadet mekânı olan naos üç neflidir. Örtü, orta nefte beşik tonoz, yan neflerde düz tavandır. Apsisin örtüsü içte yarım kubbedir. Cephede yuvarlak kemerli dikdörtgen formlu pencereler kullanılmıştır. Yapının kuzey cephesi iki katlıdır. Batı cephesinin düzenlenmesi, doğu cephesi ile benzerdir. Batı cephesinin alt bölümüne, narteks yerleştirilmiştir. Yapının güney cephesi, kuzey cephesi ile benzerdir. Orta nef çift pahlı çatı ile örtülürken, yan nefler tek pahlı çatı ile örtülmüştür. İç mekânda sekiz haçvari serbest paye yer alır. Orta nefin doğusunda dikdörtgen planlı bema bölümü bulunmaktadır. Bemanın etrafında yarım daire şeklinde apsis yer alır. Apsis, yarım kubbe ile örtülüdür. Apsisin iki yanında pastoforion odaları bulunur. Yapıda, freskli ve doğal boyadan oluşan süslemeler yer alır. Cephede geometrik ve bitkisel motifli süslemeler yer alır. Apsiste yer alan ayakta duran figürlerin resmedildiği freskler günümüze ulaşmıştır. Apsiste yer alan pencere açıklığının kemerinde yer alan figürün Aziz Nino olduğu ileri sürülmektedir. Diğer duvarlarda yer alan süslemeler büyük ölçüde tahrip olmuştur. Kompleksin ikinci yapısı narteks olarak tanımlanan yapı, kilisenin batı cephesinde yer almaktadır ve dikdörtgen planlıdır. İç mekân, çift kademeli kemerlerle üç bölüme ayrılmıştır. Batı duvarı Trapeza olarak tanımlanan yapı ile ortaktır. Bu yapı, dıştan 7,70 m genişliğindedir ve tek nefli dikdörtgen plana sahiptir. Yapının üst örtüsü tamamen tahrip olmuştur. Kompleksin diğer bir yapısı, kilisenin kuzeybatısında yer alan 23,50 x 14,60 m ebatlarındaki yapıdır. İçte, serbest haç payelerle mekân iki nefe ayrılmıştır. Her iki nef de beşik tonozla örtülmüştür. Üst örtü günümüze ulaşmamıştır. Kilisenin güneydoğusunda yer alan Şapel, bodrum kat ile iki katlıdır ve 10,50 x 6,15 m ölçülerindedir. Doğusunda pastoforion odaları yer almaktadır. Yapının inşasında taş ve tuğla kullanılmıştır. Köşelerde ve taşıyıcı elemanlarda düzgün kesme taş kullanılmıştır. Üst örtü günümüze ulaşmamıştır.

Yapı Planı

Genel Bilgiler
  • Türü:
  • Envanter Adı: TEKKALE KİLİSESİ (DÖRT KİLİSE)
  • Envanter Kodu: TR.ANT.08.004.010
Kullanım Bilgileri
  • Orijinal Kullanım: Kilise
  • Bugünkü Kullanım: Kullanılmıyor
Konum Bilgileri
  • İl: Artvin
  • İlçe: Yusufeli
  • Mahalle / Köy:Tekkale Köyü
  • Ada:269
  • Parsel:18
  • Koordinatları: 40.8144 , 41.4718